Szantymaniak poleca:

Jesteś tutaj

Artykuły

Słownik nazw trójmiejskich zespołów szantowych

Różności

WSTĘP

 

Słownik nazw trójmiejskich zespołów szantowych, to leksykon, który ma przybliżyć czytelnikowi świat żeglarskiej sceny muzycznej Gdańska, Gdyni i Sopotu. Morskie śpiewanie ma w Trójmieście trzydziestoletnie korzenie, pierwsza giełda piosenki

...

WSTĘP

 

Słownik nazw trójmiejskich zespołów szantowych, to leksykon, który ma przybliżyć czytelnikowi świat żeglarskiej sceny muzycznej Gdańska, Gdyni i Sopotu. Morskie śpiewanie ma w Trójmieście trzydziestoletnie korzenie, pierwsza giełda piosenki żeglarskiej odbyła się w jachtowej przystani w Górkach Zachodnich w roku 1977. Od tego czasu na scenach pojawiło się wielu wykonawców, niniejszy słownik skupia się na zespołach, prezentując i wyjaśniając ich nazwy.

Nazwy zespołów ułożone zostały alfabetycznie. Po każdej nazwie następuje definicja realnoznaczeniowa, wyjaśniająca jej znaczenie, bez odwołania do genezy powstania owej nazwy. Definicja ta podana jest pod nazwą, wyeksponowana pogrubioną czcionką.

Kolejny element artykułu hasłowego, to krótki opis zespołu. Zawarte w nim zostały podstawowe dane dotyczące:

- daty powstania zespołu,

- najważniejszych faktów związanych z zespołem,

- powiązań personalnych z innymi trójmiejskimi zespołami,

- podstawowych informacji o repertuarze.

Artykuł hasłowy zakończony jest wykazem fonogramów zarejestrowanych przez dany zespół, z uwzględnieniem roku pierwszego wydania. Pod uwagę zostały wzięte jedynie fonogramy autorskie, pominięto wszelkiego rodzaju składanki i wydania okazjonalne.

 Autor prosi o korektę wszelkich nieścisłości znajdujących się w słowniku.

 

ARKA NOWEGO

Parafraza odwołująca się do nazwy grupy Arka Noego.

 Zespół został założony przez Andrzeja "Nowego" Nowakowskiego w 2006 roku z okazji występów na festiwalu "Burczybas" we Wdzydzach. Nowakowski, na co dzień muzyk zespołów Timur i Jego Drużyna i Johny Roger (patrz: Johny Roger), wraz z Wojciechem Kopylcem z zespołu Shantymentalni (patrz: Shantymentalni), prezentowali głównie autorskie wersje żeglarskich standardów.

Fonogramy: Brak.

 

ATLANT

Skrót pochodzący od słowa Atlantyda.

Grupa Atlant powstała w wyniku tarć personalnych w zespole Mechanicy Shanty (patrz: Mechanicy Shanty). Trójmiejska frakcja Mechaników w 1994 roku odłączyła się i założyła nową formację, która po dwóch latach przyjęła nazwę Atlantyda (patrz: Atlantyda). Na repertuar składały się głównie te piosenki z repertuaru Mechaników Shanty, do których Sławomir Klupś napisał polskie słowa.

Fonogramy: udział w nagraniu płyty Sławomir Klupś i Orkiestra Atlantydy "Nie Tylko Marco Polo" (1995).

 

ATLANTYDA

Legendarna kraina, którą pochłonęła woda. Zgodnie z przekazem Platona miała na niej istnieć wysoko rozwinięta cywilizacja.

Zespół Atlantyda, wcześniej Atlant (patrz: Atlant) został założony w 1996 roku przez Sławomira Klupsia, jednego z liderów Mechaników Shanty (patrz: Mechanicy Shanty). Repertuar zespołu to autorskie kompozycje Klupsia, oraz tradycyjne utwory zaczerpnięte z muzyki irlandzkiej, do których lider Atlantydy napisał polskie słowa.

Fonogramy: udział w nagraniu płyty Sławomir Klupś i Orkiestra Atlantydy "Nie Tylko Marco Polo" (1995), "Tak jak ptaki na błękitnym niebie" (2000).

 

BROKEN FINGERS BAND

Dosłownie z angielskiego: "Zespół Połamanych Palców".

 Grupa powstała w 1997 roku, aby towarzyszyć kapitanowi Waldemarowi Mieczkowskiemu, związanemu niegdyś z grupą Packet (patrz: Packet), podczas występów na krakowskim festiwalu "Shanties". Kapitan Mieczkowski podczas rejsu na "Zawiszy Czarnym" złamał palce i sam nie mógł zagrać. Wsparli go zaprzyjaźnieni muzycy z trójmiejskiego zespołu Słodki Całus Od Buby. Utworzona w ten sposób grupa przyjęła nazwę Broken Fingers Band i przez jakiś czas koncertowała w takim składzie. Większość repertuaru grupy stanowiły autorskie piosenki nieżyjącego już kapitana Janusza Sikorskiego.

Fonogramy: "Nostalgia" (1997).

 

CIĄG DALSZY NASTĄPIŁ 

Parafraza zwrotu: "Ciąg dalszy nastąpi". 

Zespół powstał w 2005 roku, jego liderem jest Adam "Tołdi" Kubiarczyk. Początkowo wykonywali wyłącznie rockowe wersje żeglarskich standardów. Obecnie pracują nad autorskim repertuarem.

Fonogramy: Brak.

 

CLAPS, THE 

Nazwa popularnej odmiany gruszek w wersji udającej język angielski. 

Trójmiejsko-wejherowski zespół, działający w lata 1992-1994 w kręgach studenckich. wykonywał piosenki żeglarskie i muzykę folk - irlandzką i polską.

Fonogramy: Brak.

 

EKT GDYNIA 

Skrót wywodzący się od nazwy Elitarny Klub Turystyczny "Gdynia". 

Grupa powstała w 1986 roku w środowisku turystyczno-studenckim. Przez pierwsze lata koncentrowała się głownie na piosenkach trampów, by potem stopniowo prezentować coraz więcej piosenek żeglarskich. Obecnie są jednym z najbardziej charakterystycznych zespołów na scenie szantowej. Wykonują głównie kompozycie lidera grupy, Janka Wydry.

Fonogramy: "Ja stawiam" (1990), "...Oczywiście!" (1994), "Wreszcie płynę" (1998), "Pójdę przez morze" (1999).

 

GDAŃSKA FORMACJA SZANTOWA 

Dosłownie: gdański zespół wykonujący piosenki morskie. 

Zespół został powołany do istnienia w 2001 roku, przez kapitana Waldemara Mieczkowskiego, związanego wcześniej z grupami Packet (patrz: Packet) i Broken Fingers Band (patrz: Broken Fingers Band). Szukał on zespołu, z którym mógłby zagrać jako support przed szantowym chórem z Bremy. Zaprosił zaprzyjaźnionych muzyków, wśród których znaleźli się: Jacek Jakubowski z grupy Krewni i Znajomi Królika (patrz: Krewni i Znajomi Królika), Józef Kaniecki znany z zespołów Packet (patrz: Packet) i Smugglers (patrz: Smugglers), oraz Krzysztof Jurkiewicz, związany z grupami: Słodki Całus Od Buby, Packet  (patrz: Packet) i Smugglers (patrz: Smugglers) i Broken Fingers Band (patrz: Broken Fingers Band). Utworzona w ten sposób grupa egzystuje do dziś. Od chwili śmierci Józefa Kanieckiego w 2006 roku, zespół występuje jako trio. Zespół zaczynał od piosenek z repertuaru grup, w których wcześniej grali członkowie Formacji, stopniowo pojawiały się jednak nowe kompozycje, wypierając żeglarskie standardy, na rzecz piosenek autorskich, często oscylujących w klimacie portowym.

Fonogramy: "Barowe opowieści" (2004)

 

GREEN HORN 

Nawiązanie do nazwy Przylądka Horn, oraz do powieści Karola Maya, w których green hornami określano żółtodziobów. 

Grupa występująca pod koniec lat 90-tych w trójmiejskich klubach żeglarskich i studenckich, wykonująca własne wersje żeglarskich standardów.

Fonogramy: Brak

 

JOHNY ROGER 

Nawiązanie do nazw: popularnej whisky Johnny Walker i pirackiej bandery - Jolly Roger. 

Zespół skupiony wokół skrzypka, Janusza "Jasia" Piotrkowskiego. Istnieje od 2002 roku, poruszając się pomiędzy standardami piosenki żeglarskiej i irlandzkiego folku. Od jakiegoś czasu grupa pracuje nad autorskim repertuarem.

Fonogramy: Brak

 

KOCHANKOWIE RUDEJ MARII 

Nawiązanie do "Ballady o Rudej Marii Latarniczej", sztandarowego utworu zespołu. 

Grupa powstała w sopockiej "Kawiarence Pod Żaglami", jako zespół akompaniujący Wandzie Staroniewicz, legendarnej autorce wielu klasycznych piosenek z kręgów poezji śpiewanej. Nowy projekt łączył się z balladami morskimi, które autorka zaczęła pisać. Kiedy do formującego się w 2002 roku składu dołączył Andrzej Kadłubicki, muzyk związany z grupami Packet (patrz: Packet) i Smugglers (patrz: Smugglers), brzmienie Kochanków nabrało bardziej folkowego charakteru. W 2006 roku zespół brał udział w spektaklach "W przechyle" i "Brat Szot" wystawianych w sopockim Teatrze Atelier. Pod koniec roku Wanda Staroniewicz opuściła szeregi zespołu, jednak grupa kontynuuje pracę z nową wokalistką nad nowym repertuarem.

Fonogramy: Wanda Staroniewicz i Kochankowie Rudej Marii "Piosenki" (2006)

 

KREWNI I ZNAJOMI KRÓLIKA 

Nawiązanie do krewnych i znajomych Królika, jednego z bohaterów książek o Kubusiu Puchatku. Lider zespołu, Jarosław Zajączkowski, również nazywany był "Królikiem". 

Zespół powstał w 1984 roku i od samego początku skupiony jest wokół trzech osób: Jarosława Zajączkowskiego, Jacka Jakubowskiego i Beaty Bartelik-Jakubowskiej. Na przestrzeni lat w grupie pojawiały się różne osoby, wzbogacając swą grą brzmienie, oparte na muzyce irlandzkiej z tekstami Zajączkowskiego. Pod koniec lat 90-tych popularne "Króliki" były formacją szantowo-folk-rockową. Późniejsze rozluźnienie, jakie pojawiło się w zespole pod nieobecność lidera (Zajączkowski jest polarnikiem), spowodowało większą aktywność pozostałej dwójki poza macierzystą formacją. Jacek Jakubowski zaczął współpracę z Gdańską Formacją Szantową (patrz: Gdańska Formacja Szantowa), a Beata Bartelik-Jakubowska powołała do życia żeńską grupę Vibrasoniq, prezentującą muzykę świata w elektronicznych rytmach. Od niedawna Jakubowscy wspierają swoją grą i śpiewem zespół Smugglers (patrz: Smugglers). Krewni i Znajomi Królika występują jedynie okazjonalnie, przypominając najciekawsze piosenki z tekstami Zajączkowskiego.

Fonogramy: "Krewni i Znajomi Królika" (1988), "Live in Holland" (1991), "Tańczony" (1999)

 

MECHANICY SHANTY 

Mechanicy z nazwy zespołu, to uczestnicy X Harcerskich Warsztatach Marynistycznych w Centrum Wychowania Morskiego ZHP w Gdyni. Nazwę tą zapisał jako uproszczenie (warsztaty - mechanicy) jeden z realizatorów dźwięku w Radiu Gdańsk, zaś "shanty" opisywały wykonywaną przez nich muzykę. 

Grupa powstała w Gdyni w roku 1985, lecz skupiała ludzi z różnych stron kraju. Z czasem ustabilizował się stały skład, który wykonywał tradycyjne pieśni irlandzkie z tekstami Henryka Czekały "Szkota" z Bytomia i Sławomira Klupsia z Gdyni. Z czasem brzmienie wyewoluowało w kierunku bardziej folk-rockowych brzmień, a nowy skład zaczął tworzyć się wokół Klupsia. Pojawili się w nim muzycy z Trójmiasta, którzy po rozłamie w zespole utworzyli grupę Atlant (patrz: Atlant). Reaktywowani przez "Szkota" Mechanicy Shanty są obecnie znów formacją ogólnopolską. Większość repertuaru zespołu, to tradycyjne pieśni morskie i folkowe z tekstami "Szkota".

Fonogramy: "Mechanicy Shanty" (1989), "Zapach lądu" (1991), "Live'97" (1997), "W granicach folku" (1998).

 

PACKET 

Nazwa wywodzi się od angielskiego "packet ship", co oznacza okręt pomocniczy brytyjskiej marynarki na przełomie XVIII i XIX wieku. 

Grupa powstała z inicjatywy Aliny i Mirosława Peszkowskich w środowisku studentów gdyńskiej Wyższej Szkoły Morskiej w 1986 roku. Wcześniej Peszkowski koncertował jako solista. Brzmienie grupy Packet nawiązuje do tradycyjnych zespołów szantowych z Wysp Brytyjskich, oraz do irlandzkich kapel folkowych. Polskie teksty piosenek pisali w większości członkowie zespołu. Po rozwiązaniu zespołu Packet w 1989 roku część muzyków założyła grupę Smugglers (patrz: Smugglers). Grupa Packet wykonywała tradycyjne pieśni morskie z polskimi tekstami, których autorami byli przede wszystkim Alina i Mirosław Peszkowscy i Dorota Potoręcka.

Finogramy: "Fregata z Packet Line" (1988).

 

SHANTYMENTALNI 

Nazwa łączy ze sobą skojarzenie słowa "shanty" z sentymentalną, balladową twórczością lidera zespołu, Piotra "Słupka" Słupczyńskiego. 

Grupa założona w 2002 roku, przez byłego muzyka zespołu Timur i Jego Drużyna, Piotra "Słupka" Słupczyńskiego. Na koncertach wykonuje żeglarskie standardy i autorskie piosenki "Słupka".

Fonogramy: "Tawerna/Kafejka" (2006).

 

SMUGGLERS 

Z angielskiego smugglers, to szmuglerzy, przemytnicy. 

Grupa powstała po zakończeniu działalności przez zespół Packet (patrz: Packet) w 1989 roku. Była pierwszą kapelą szantową, która odważyła się wystąpić z perkusją. Elektryczne, folk-rockowe granie z żeglarskimi tekstami to do dziś rozpoznawalna wizytówka zespołu. W latach 1992-1995 grupa zawiesiła działalność, a członkowie zespołu, pod nazwą Szela, wykonywali polską muzykę ludową w folk-rockowych aranżacjach. Po reaktywacji w 1995 roku Smugglersi wrócili do piosenek żeglarskich, do których teksty piszą obecnie Dariusz Ślewa i Krzysztof Janiszewski.

Fonogramy: "Shanties" (1989), "Nagroda publiczności" (1992), "Still Smuggling!" (2000).

 

TRZY MAJTKI 

Początkowy skład, to trzech muzyków. Nieprawidłowa składnia (właściwie powinno być Trzech Majtków) nazwy daje dwuznaczną możliwość interpretacji, nawiązując również do części garderoby. 

Zespół istnieje od 1999, choć na scenach szantowych zaistniał na dobre dopiero w 2003 roku. Początkowo wykonywał jedynie standardy piosenki żeglarskiej, później jednak coraz więcej piosenek w ich repertuarze zaczęły stanowić autorskie utwory Edka Hańczy, lidera zespołu.

Fonogramy: "Z prądem" (2004).

 

 ZAKOŃCZENIE

 

Niniejszy słownik to jedynie jedno z wielu oblicz trójmiejskiej sceny szantowej, która wydaje się być źródłem wielu ciekawym materiałów do analizy i interpretacji zarówno pod kątem literackim, jak i językoznawczym.

Jednak to co najważniejsze w ruchu szantowym, to muzyka. Liczę więc na to, że niniejszy słownik zachęci przynajmniej jedną osobę do udania się na któryś z licznych koncertów z takimi właśnie brzmieniami.

 

Podziękowania dla dr Małgorzaty Klinkosz za inspirujące zajęcia z leksykografii.

 

Informację wprowadził(a): Rafał "Taclem" Chojnacki - godz. 17:54, 16 czerwiec 2007, wyświetlono: 1773 razy

Makenzen

wysłano: 0:22,17 czerwiec 2007

Taclem napisał: CLAPS, THE Nazwa popularnej odmiany jabłka w wersji udającej język angielski. A nie gruszki przypadkiem? ;-)
Odpowiedz na ten komentarz
YenJCo

wysłano: 1:49,17 czerwiec 2007

Ponieważ poniższe niedomówienie jak się okazuje wprowadzać w błąd niektórych czytelników dopowiadam: YenJCo napisał: Miejsce relacji z imprez jest w PORTALU a na FORUM powinniśmy rozmawiać o... o...tych relacjach, o niuansach, o przemysleniach na temat przemyśleń. czyli prowadzić i kontynuować dyskusje, które są wariacjami na temat artykulu, autora i prezentowanych tresci. Taka była moja intencja tego wielokropka... :-) Sssciskam Yen
Odpowiedz na ten komentarz
Antek Stalich

wysłano: 7:10,17 czerwiec 2007

... "klaśnięcia", jak w słowie hand-claps? ;-)
Odpowiedz na ten komentarz
Taclem

wysłano: 7:44,17 czerwiec 2007

Jasne że gruszki zaraz poprawie. O Klaśnięcia raczej nie chodzi, bo pojawiała się też nazwa The Klaps przez "k".
Odpowiedz na ten komentarz
Elik

wysłano: 21:31,20 czerwiec 2007

Taclem! Dzięki za kawałek niezłej roboty!
Odpowiedz na ten komentarz
Copyright © 2004-2010 SZANTYMANIAK.PL. Wszelkie prawa zastrzeżone. All rights reserved.
Technologia: strony internetowe INVINI