Łopot żagli, skrzypienie takielunku, wykrzykiwanie komend - oto odgłosy żeglarskiego życia, które niemal z definicji kojarzą się z naszym światkiem, Ale oprócz tego, co oczywiste, pobrzmiewa w tym światku coś jeszcze: coś co kocha każdy prawdziwy żeglarz - morskie pieśni. 23 lipca bieżącego roku nadarzyła się okazja, aby stwierdzić naocznie (i nausznie!), że pieśń morza to nie tylko szanta, czy pieśń kubryku. Żeglarskie śpiewanie nie ogranicza się przecież jedynie do rubasznych utworów, wynoszących pod niebo hulanki i  swawole portowych przygód czy trudy morskiej żeglugi. Dla kogoś zależnego od wszechpotężnego żywiołu niebo właśnie okazuje się najważniejszym sprzymierzeńcem, i dlatego niebo staje się tematem wspaniałych pieśni. W zeszłym tygodniu zjechali bowiem do Częstochowy...

 

"[...] różni grzesznicy

pod stopy Bogurodzicy

łodziami i okrętami

Dała każdemu po rubinie

- Będzie święcił ci - mówił -  nie zginiesz...

 

"Grzesznicy" przybyli tłumnie aby wziąć udział w Pierwszych Jasnogórskich Spotkaniach Szantowych, gdzie w jednym z

najpiękniejszych miejsc najważniejszego w Polsce maryjnego sanktuarium - sali im. ojca Augustyna Kordeckiego, mogli wysłuchać hymnów morskich całego świata w wykonaniu m.in.: Ryczących Dwudziestek, Starych Dzwonów, Dominiki Żukowskiej, Uli Kapały czy też zespołu muzyki ludowej z Kaszub.

Częstochowskie śpiewanie otrzymało nazwę Rubin. Nazwa zaczerpnięta została z cytowanego tutaj wiersza Konstantego Ildefonsa Gałczyńskiego, który został ogłoszony hymnem pielgrzymujących żeglarzy; muzykę do niego skomponował Józef Kaniecki.

Część koncertowa Festiwalu podzielona była na dwie części. Pierwszą zatytułowano: "Chodziła Matka Boska po morzu" - i ona poruszyła z pewnością wiele żeglarskich i nie tylko żeglarskich serduszek. Jedną z najbardziej poruszających chwil tej części festiwalu przyniosło wykonanie pieśni "Barka", zaśpiewanej przez Ryczące Dwudziestki. Na sali zapanował w pełni zrozumiały, podniosły nastrój już po pierwszych nutach tej ukochanej pieśni Papieża Polaka, a ja sama odczułam radosne wzruszenie, które niepostrzeżenie stało się impulsem do głębszej zadumy nad codziennym życiem, które pozostawiłam poza murami jasnogórskiego klasztoru.

Ucztą nie tylko dla ucha, ale i dla oka był występ zespołu z Kaszub, który w odświętnych, ludowych strojach zaprezentował religijne pieśni rybaków kaszubskich. W przerwie między koncertami w sali im. ojca Augustyna Kordeckiego został wygłoszony wykład pt. "Morze w Biblii", a zaraz po nim odbył się Apel Jasnogórski.

O godzinie 22:00 rozpoczęła się druga część żeglarskiej "modlitwy śpiewanej" pt.: "Gdzieś Tam". Równie poruszająca, jak część pierwsza. Żeglarze śpiewali szanty, poetyckie ballady i nastrojowe pieśni morskie naszych rodzimych i lubianych twórców.

 

"Odpłynęli grzesznicy na głębiny

z sercami krzyczącymi jak orkiestry,

potopiły się w morzu rubiny

zaplątały w wodorosty

W noc pogodną rubinowe lśnienie

Te rubiny na dnie morza - rozgrzeszenie."

 

"Jasnogórskie Spotkania..." - inaczej niż inne festiwale muzyki żeglarskiej w Polsce - utrzymane były w spokojnym, refleksyjnym klimacie. Nastroju tego nie przepełniał jednak smutek. Festiwal był taki, jaki od początku miał być w projektach Organizatorów - Fundacji Kultury Morskiej z Markiem Szurawskim na czele oraz Ośrodka Promocji Kultury "Gaude Mater": Był rozśpiewaną mszą za wszystkich tych, co na jeziorach, morzach, czy na oceanach.

Wspomnienia i wrażenia z Pierwszej Pielgrzymki Żeglarzy pozostaną z całą pewnością niepowtarzalne i niezapomniane. Choć koncert był całkowicie inny od tych, do których większość żeglarskiej braci jest przyzwyczajona to myślę, że był bliski sercu każdego miłośnika żeglarskich przygód, jak i pieśni morza.

Wielkie brawa i głęboki ukłon dla reżysera i prowadzącego tę "rozśpiewaną nawę",  wybitnego szantymana, marynisty i żeglarza - Marka Szurawskiego, wspieranego - jak szłusznie zwrócili w swych komentarzach uwagę "insajderzy" imprezy - zespół Drake, który zajmował się organizacją Rubina '05 na miejscu. Jako pomysłodawca i prowadzący imprezę,  Marek, który wychował już kilka pokoleń marynistów, żeglarzy i szantymanów - pokazał wszystkim pieśni morskie z całkiem innej perspektywy, w niecodziennym otoczeniu i nastrojowej aurze. Odtąd muzyka żeglarska nie musi być kojarzona tylko z zabawą w tawernie, alkoholem i niespokojnym duchem tych, którzy śpiewają i o których się śpiewa: Rubin 2005 był szczególną żeglarską modlitwą, która rozbrzmiewała z jasnogórskiego wzgórza. Klasztorna wieża stała się latarnią, która poprowadziła zagubionych bezpiecznym kursem wśród życiowych mielizn. I mam nadzieję, że w przyszłym roku na "pokład" częstochowskiej nawy takich "zagubionych" duszyczek 

przybędzie jeszcze więcej.

 

Agnieszka Zawadzka

Opole

 

Autor cytowanych fragmentów poezji - K. I. Gałczyński; autorstwo zdjęć - Agnieszka Zawadzka. Dziękując serdecznie za informacje komentarze, Autorka wprowadziła sugerowane uzupełnienia 28 lipca 2005 (01:32)

Zobacz też relację o. Stanisław Tomonia klikając TUTAJ